http://farhangashti.com/vsnicqka21lnt.bct.html Wed, 16 May 2012 23:50:12 GMT استوديو خبر (سيستم جامع انتشار خبر و اتوماسيون هيئت تحريريه) نسخه 3.0 http://farhangashti.com/skins/default/fa/normal/ch01_newsfeed_logo.gif http://farhangashti.com/ 100 70 fa تهیه شده توسط شبکه خبری تحليلی فرهنگ آشتی Wed, 16 May 2012 23:50:12 GMT تاريخ و انديشه 60 http://farhangashti.com/vdce7e8z.jh8zoi9bbj.html گروه تاریخ و اندیشه فرهنگ آشتی آنلاینمحققان علوم دینی معتقدند حوزه و علماي شيعه در طول تاريخ همواره پيشگام ترويج معارف اسلامي بوده وامروز هم نبايد از قافله بيداري هاي اسلامي عقب بماند، بلکه بايد به تبين تئورهاي نظري اين انقلاب ها بپردازد. بيش از يک قرن پيش سيد جمال الدين اسدآبادي با حرکت به مصر و تربيت شاگرداني چون عبدو به گسترش معارف اسلامي پرداخت که با گذشت زمان و گسترش فعاليت شاگردان اين عالم شيعي، جنبشي در مصربه نام «نومعتزله» بوجودآمد که در راستاي ترويج اسلام گام هاي ارزشمندي برداشتند. اين جنبش ها با سياست عقل گرايي در مقابل ستمگران و مکاتب ظاهرگرا ايستادگي کردند . بحث عقل گرايي در جهان اسلام که امروزه سياست اصلي آزادي خواهان اسلامي است از فرمايشات گوهربار امام علي(ع) نشات گرفته و همواره در طول تاريخ نيز رهنمودهاي آن حضرت در نهج البلاغه چراغ راه عدالت طلبان و آزاديخواهان بوده است. امروز هم اگر  شاهد جنبش هاي اسلامي هستيم که با شعار عقل گرايي در مقابل کشورهاي استبدادي همچوج عربستان و حکومت هاي وهابي که ادامه دهندگان راه بني اميه هستند، قد علم کرده اند به خاطررهنمودهاي ائمه اطهار(ع)،علماي شيعه همچون سيد جمال الدين و امام خميني(ره)مي باشد. کشورهايي چون عربستان و ديگر حکومت وهابي بدون شک ادامه دهندگان راه بني اميه هستند؛ چرا که آنها مباحثي چون جبرگرايي و اينکه حکومت آنان خواست خداوند است را مطرح مي کنند که دقيقا همان شعار حکومت بني اميه است. در این میان دين گمشده دنياي صنعتي امروز بوده و ما شاهد هستيم که تمام مردم دنيا به دنبال اين گمشده هستند و و از طرفي چون معارف ناب اهل بيت (ع)مطابق فطرت انسانها است، وقتي آن را مي شنوند با اشتياق فراوان پيام هاي آن را دريافت مي کنند؛ خيزش هاي اسلامي در سراسر جهان دليل اين ادعا است.   امروز نيز طلاب حوزه هاي علميه بايد ادامه دهنده راه ائمه اطهار(ع) و علماي سلف شيعه بوده و اهتمام بيشتري به ترويج مکتب اهل بيت(ع) در جوامع بين المللي داشته باشند تا تبليغ محدود به داخل کشور نشود.  ]]> تاريخ و انديشه Sun, 08 Jan 2012 10:22:17 GMT http://farhangashti.com/vdce7e8z.jh8zoi9bbj.html http://farhangashti.com/vdca0en6.49n6o15kk4.html گروه تاریخ و اندیشه فرهنگ آشتی آنلاینبه گفته محققان علوم دینی فال حقیقت ندارد. امام علی(علیه السلام) می‌فرماید: "الطیره لیست بحقّ؛ فال بد یک امر حقیقی و واقعی نیست".( تفسیر نمونه، ج ۱، ص ۲۸۰ ، به نقل از وسائل الشیعه، باب ۲۵ از ابواب ما یکتسب به ، حدیث ۱.) ولی بدون تردید اثر روانی می‌تواند داشته باشند. فال نیک غالباً مایه امیدواری و حرکت است , ولی فال بد موجب یأس و نامیدی و سستی و ناتوانی است . شاید به خاطر همین اثر روانی در روایات اسلامی از فال نیک نهی نشده اما از فال بد زدن به شدت مذمت شده است . در حدیثی از پیامبر(صلی الله علیه وآله ) نقل شده :«تفألوا بالخیر تجدوه ; کارها را به فال نیک بگیرید که آن را می‌یابید». اما فال بد که به آن (طیره ) یا(تطیر) می‌گویند, به شدت مذمت شده است . پیامبر(صلی الله علیه وآله ) فرمود:«الطیره شک ; فال بد زدن در حد شرک به خدا و مذموم است ». امام صادق (علیه السلام ) فرمود: «فال بد اثرش به همان اندازه است . که آن را می‌پذیری . اگر آن را سبک بشماری , کم اثر خواهد بود و اگر آن را محکم بگیری , پر اثر (اثر روانی )خواهد بود و اگر به آن بی اعتنا باشی , هیچ اثری نخواهد داشت». در روایات دیگر آمده که راه مبارزه با فال بد بی اعتنایی به آن است .( تفسیر نمونه , ج ۶ ص ۳۱۷به بعد, با تلخیص) ]]> تاريخ و انديشه Sat, 07 Jan 2012 08:19:56 GMT http://farhangashti.com/vdca0en6.49n6o15kk4.html http://farhangashti.com/vdcguy9q.ak9qy4prra.html گروه تاریخ و اندیشه فرهنگ آشتی آنلاینحضرت آیت‌الله العظمی جوادی آملی در دیدار پروفسور مارکو ساسولی استاد برجسته حقوق بین الملل بشر دوستانه دانشگاه ژنو، حقوق بشر را بدون پذیرش وحی فاقد پایه علمی دانستند. به گزارش گروه معارف فرهنگ آشتی آنلاین، معظم له در این دیدار گفت: کتاب حقوق، قوانین حقوقی، مسائل قابل اجرای حقوقی اینها سه مرحله دارد مرحله نازلش همین موادّ حقوقی است که تدوین می‌شود و اجرا می‌شود مرحله دوم، مرحله میانی است که این موادّ حقوقی از آن مبانی استنباط می‌شود مرحله سوم، مرحله نهایی است آن منابعی است که این مبانی میانی از آنها استنباط می‌شود مثلاً همین حقوق بشر که چند مادّه مشهور دارد از مبانی معروف گرفته می‌شود. مبانی پذیرفته‌شده که این مواد از آنها استنباط می‌شود عبارت از عدالت، مساوات، مواسات، آزادی و حریّت، استقلال، امنیّت، امانت، زندگی مسالمت‌آمیز، تفاهم، احترام متقابل، رعایت مواثیق بین‌الملل و مانند آن است که به استناد این مبانی آن موادّ حقوقی استنباط می‌شود تا اینجا وضع روشن است برجسته‌ترین مبنا در بین این مبانی، معنای عدالت است معنای عدالت مثل این برق روشن است عدالت یعنی هر چیزی را در جای خود قرار دادن، اما تمام ابهام از این به بعد است آن حقوقدانی که منبعی برای عدل قائل نیست به آفریدگاری معتقد نیست از اشیاء و اشخاص باخبر نیست در برابر این سؤال می‌ماند که عدل به معنای قرار دادن هر چیزی در جای خود و نهادن هر شخصی در جای خود، اما جای اشیاء کجاست؟ جای اشخاص کجاست؟ انسان در نقشه جهان جایش کجاست؟ زن و مرد جایشان کجاست؟ شراب و سرکه جایشان کجاست؟ گوسفند و خوک جایشان کجاست؟ جنگ و صلح جایشان کجاست؟ چون خدا را قبول نکرد آفریدگار جهان را نپذیرفت وحی الهی را که کلام آفریدگار است نپذیرفت قهراً خود به جای خدا می‌نشیند برای اشیاء جا معیّن می‌کند برای اشخاص جا معیّن می‌کند همین بازار آشفته سازمان مللی است که می‌بینید. بنابراین این حقوق بشر بدون پذیرش وحی پایه علمی ندارد یک قرارداد بشری است چون قرارداد بشری است ضامن اجرا هم ندارد. پروفسور ساسولی متفکر غربی هم گفت: با شما موافقم در این خصوص که حقوق بشر و استانداردهای حقوق بشری تنها زمانی می‌توانند ضمانت اجرایی مؤثر داشته باشند که مبتنی بر یک مبانی فلسفی باشند و با توجه به این مبانی فلسفی صحیح است که می‌‌شود این استاندارد حقوق بشری را ترویج داد. حضرت آیت الله العظمی جوادی آملی در پاسخ گفت: اما فلسفه الهی نه الحادی. پروفسور ساسولی ادامه داد: انسانها مقیّد به اصول و هنجارهای حقوق بشری هستند نه تنها به خاطر اینکه در اسناد بین‌المللی آمدند بلکه زمانی به این اعتقاد می‌رسند که آنها از مبانی و موادّ درستی گرفته شدند. و خیلی خوشحال شدم که شما توضیح دادید و به نوعی آن را تأیید کردید که حقوق بشر چیزی نیست که از بیرون آمده باشد و اضافه شده باشد و ناشی از وجود انسان است و برگرفته از ارزشهایی است که در سطح ملی است و در واقع احترام به حقوق بشر، احترام عملی به مبانی عدالت هم هست. همان طور که دبیر محترم کمیسیون حقوق بشر اسلامی گفتند بنده جدای از سابقه آکادمیک ، در حوزه حقوق بین الملل بشردوستانه که همان قواعد حاکم بر مخاصمات مسلّحانه باشد به طور تجربی فعالیت کرده ام. در زمان مخاصمات مسلّحانه رعایت موازین انسانی بسیار سخت است. هر کسی می‌جنگد برای رسیدن به عدالت اما ما می‌دانیم در زمان مخاصمات مسلّحانه هم قوانین و مقرراتی هست که باید رعایت بشود. در قرآن کریم هم دستوراتی هست که طرفین در رفتارهایشان در زمان جنگ آزاد نیستند. با توجه به مبانی فلسفی الهی که شما فرمودید، این طور که بنده از اسلام فهمیده ام مسلمانان در برخورد با دشمن آزاد نیستند و نمی‌توانند هر طور که بخواهند با طرف مقابل برخورد بکنند چون طرف مقابل هم انسان است و حقوق دارد. در مخاصمات مسلّحانه ما باید مقیّد به یک عمل متقابل باشیم و در موازین دینی اسلامی از آنجا که هر فرد در برابر پروردگارش متعهّد است بنابراین نمی‌تواند احترام خودش به دیگری را بر مبنای عمل متقابل بگذارد. حضرت آیت الله العظمی جوادی آملی پاسخ دادند:اول اینکه جریان حقوق بشردوستانه شعبه‌ای از مسائل کلّی حقوق بشر است تا مبانی و منابع علمی حقوق بشر حل نشود زیرمجموعه آن اعم از دوستانه یا دشمنانه حل نخواهد شد. قبل از ورود در این بحث از منظر اسلام مرز بین انسان و حیوان باید مشخص بشود. وقتی قلمرو انسان مشخص شد محدوده حقوق بشردوستانه هم روشن می‌شود. منظور از اسلام، شریعت و منهاج نیست خطوط کلی دین است که از آن خطوط کلی به اسلام یاد می‌شود همین حقوق کلی را ابراهیم خلیل، موسای کلیم، عیسای مسیح و حضرت رسول اکرم(علیهم الصلاة و علیهم السلام) آوردند. وقتی گفته می‌شود اسلام یعنی حرف همه انبیا ﴿إِنَّ الدِّینَ عِندَ اللّهِ الْإِسْلاَمُ﴾ اما ﴿لِکُلٍّ جَعَلْنَا مِنْکُمْ شِرْعَةً وَمِنْهَاجاً﴾ فروع خاصّی است که فلان ملّت چند رکعت نماز بخوانند به کدام سمت، چند روز روزه بگیرند در چه زمانی، چه وقت حجّ عمره به جای بیاورند در چه زمینه‌‌ای اینها به عنوان شریعت و منهاج است که در اسلام به معنی اخص مسیحیت، یهودیت و مانند آن فرق می‌کند. زیرا اسلام یک سلسله برنامه‌های محلّی دارد یک سلسله برنامه‌های منطقه‌ای دارد یک سلسله‌ برنامه‌های بین‌المللی که در این منطقه موحّد و ملحد، مسیحی و کلیمی مانند مسلمان حضور دارند با روشن شدن این فضا بپردازیم به بشر که بشر از منظر قرآن کیست و چیست؟ محدوده انسان با حیوان مشخص بشود تا معلوم بشود کسی که امین است کسی که دزد نیست کسی که خائن نیست این حیوان خوبی است نه انسان. تا مرز انسانیّت روشن نشود انسان گم‌شده خود را پیدا نمی‌کند. خدای سبحان انسان را کریم معرفی کرد و صریحاً اعلام کرد ﴿لَقَدْ کَرَّمْنَا بَنِی آدَمَ﴾ و خودش به عنوان اکرم معرفی شد و کلاس درس تشکیل داد و شخصاً مدرّس این کلاس شد و در قرآن چنین فرمود: ﴿اقْرَأْ وَرَبُّکَ الْأَکْرَمُ ٭ الَّذِی عَلَّمَ بِالْقَلَمِ﴾ یعنی اینجا جناب اکرم تدریس می‌کند کلاس اکرم است اگر گفتند کلاس مهندس یعنی درس هندسه می‌دهد اگر گفتند کلاس فقیه یعنی درس فقه می‌دهد اگر گفتند کلاس فیلسوف یعنی درس فلسفه می‌دهد و اگر گفتند کلاس اکرم یعنی اکرم‌پرور است خروجیِ این کلاس افراد کریم‌اند تا اینجا میانه بحث است. چرا انسان می‌شود کریم؟ چرا خروجی این کلاس افراد کریم‌اند. چون چنین شاگردانی خلیفه چنین استادند خدای اکرم شاگردانی می‌پروراند که کریم‌اند و خلیفه و جانشین اکرم‌اند اینجا حرف پایانی مطرح است و آن اینکه خلیفه کسی است که حرف مستخلف‌عنه را بزند، نائب کسی است که حرف منوب‌عنه را بزند جانشین کسی است که حرف آن اصل را بزند اگر کسی حرف خدا را نزد حکم خدا را باور نداشت و دستور خدا را عمل نکرد هم از کلاس کرامت بیرونش می‌کنند هم سردوشی کرامت را از او می‌گیرند هم جامه خلافت را از تنش بیرون می‌آورند با تازیانه ﴿أُولئِکَ کَالْأَنْعَامِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ﴾ تردش می‌کنند. حرف همه انبیا این است بدون استثنا که انسان کج‌راهه‌رو که هم بیراهه می‌رود و هم راه دیگران را می‌بندد نه تنها حیوان است بلکه پَست‌تر از حیوان است اکنون می‌رسیم به آن مطلب دیگر که حیوان کیست و حیوانیّت چیست که این انسانِ یاغی باغی از حیوان پست‌تر است. اما حیوان، حیوان آن است که به کلاس درس برود و حرف استاد را گوش بدهد و بفهمد و باور کند اگر به این حد نرسید یک حیوان فرومایه‌ای است در اسلام برای سگ شکاری که از او به کلب معلَّم یاد می‌شود این تعلیم دیده است هم شکار را می‌شناسد هم در سنگلاخ‌های قلّه‌ها می‌دود و هم شکار را صید می‌کند با اینکه گرسنه است با اینکه خسته است اصلاً دست و لب به شکار نمی‌زند و همین شکار را با حفظ امانت نزد شکارچی می‌آورد و خستگی‌اش را با آن دُم جنباندن که از آن لذّت می‌برد برطرف می‌کند این حیوان است! و اگر کسی رشوه را به صورت رومیزی یا زیرمیزی بگیرد یا به حقوق ملّتهای ضعیف تجاوز کند این سگ هرزه است معلوم می‌شود، این لطیفه را مرحوم ابن‌سینا که نامش به عظمت در همه کشورهای دانش‌پرور رسید به خوبی تبیین کرد که چرا قرآن کریم عدّه‌ای را بدتر از حیوان می‌داند اکنون باید روشن بشود که نجنگیدن هنر نیست و نبردن و دزدی نکردن هنر نیست اینها حداقل انسانیّت است. اینکه می‌بینید نفت و گاز کشورها را مرتّب غارت می‌کنند اینکه خروجی جنگ جهانی اول چند میلیون بود و خروجی جنگ جهانی دوم چند میلیون بود و کودتاهای ننگین مقطعی و موضعی چه خطرها را به همراه داشت جریان ویتنامها هنوز فراموش نشده امروز در خاورمیانه در شرق ایران، افغانستان و پاکستان هر روز ترور و قتل است در غرب ایران، عراق آسیب‌دیده هر روز ترور و قتل است و از تونس و یمن و مصر و بحرین هر روز کشتن و کشتار می‌شنویم این برای آن است که همین مدّعیان حقوق بشر و مدّعیان زیرمجموعه حقوق بشر، حقوق بشردوستانه را یدک می‌کشند کارشان همین است اما حرف نهایی که اسلام یعنی همه انبیا(علیهم السلام) آوردند فرمودند اگر کسی نسبت به شما ظلم کرد و در کشورتان حمله کرد به شما اهانت کرد قانون عدل حاکم است اگر کسی تعدّی کرد شما هم به همان اندازه تعدّی کنید . ]]> تاريخ و انديشه Mon, 16 Jan 2012 09:40:21 GMT http://farhangashti.com/vdcguy9q.ak9qy4prra.html http://farhangashti.com/vdcc4sqs.2bq0o8laa2.html گروه تاریخ و اندیشه فرهنگ آشتی آنلاین با توجه به بیداری اسلامی در منطقه، نظریه پردازی برای حکومت اسلامی و اداره آن از اهم واجبات است و مراکز علمی دینی جهان اسلام باید به این مسئله توجه کنند. دوحوزه علمی دینی فیضیه قم و الازهر در زمان شیخ شلتوت و آیت الله بروجردی دست به این ابتکار زدند و هردو می‎دانستند استکبار از برخی اختلافات جزئی مسلمین سوء استفاده می کند تا هرچه بیشتر به سرنوشت و مقدرات ملل اسلامی نفوذ ‌کند. ظرفیت بالایی برای دلسوزی اسلام در ایندو مرکز وجود داشت و مسئولان وقت توانستند با این اصل واضح که مسلمین از کفار به ما نزدیکترند و کفار نباید مقدرات و سرنوشت مسلمانان را رقم بزنند( در توطئه‎هایی که بویژه از سوی حکومتهای وقت دوکشور وجود داشت) بخوبی این راه را باز کنند . محققان در این خصوص که چه اقداماتی باید از سوی مراکز علمی و دینی جهان اسلام بویژه این دو مرکز در سطوح مختلف اجرا شود تا جهان اسلام به دوران تمدن سازی خویش برگردد ، می گویند: با توجه به بیداری اسلامی فعلی در منطقه، نظریه پردازی برای حکومت اسلامی و اداره آن از اهم واجبات است که مراکز علمی دینی جهان اسلام باید به آن بپردازند. بویژه در قم که تجربه عملی در این زمینه دارد. امروز به یک توضیح عامه فهم از حکومت اسلامی و حل مشکلات نظری‏ که حکومتهای اسلامی از نظر پیچیدگیهای جدید بین الملل، سیاسی، اقتصادی، اجتماعی، مردم سالاری و مدنی امروزه پیش آمده نیازمندیم. حال سوال این است که روحیه تقریب مذاهب اسلامی چگونه به تمدن سازی اسلامی منجر می‎شود ؟ سرمایه بزرگی در تمدن اسلامی نهفته است که این سرمایه باید کشف و به بهره برداری برسد. نیاز به این همکاری و پاسخ دادن فقه اسلامی به مسائل وجود دارد. مسئله مهم این است که همه با هم کار کنند اگر قرار باشد اهل سنت کار کند و ما نتیجه‎اش را قبول نکنیم ویا بالعکس، فایده‏ای ندارد. بی شک باید با اطمینان دادن به طرف مقابل برای مذاکره، اینکه او را می‎پذیریم و قبول داریم گفتگوهای مؤثر داشته باشیم. اکنون با این بیداری که در کشورهای اسلامی منطقه آغاز شده در زمینه گفتمان سازی اقدامات خیلی خوبی می‏توان انجام داد. ]]> تاريخ و انديشه Tue, 13 Mar 2012 15:17:47 GMT http://farhangashti.com/vdcc4sqs.2bq0o8laa2.html http://farhangashti.com/vdcc.iqoa2bqosla82.html چهارمین همایش سالیانه انجمن ایرانی روابط بین الملل با عنوان «نظریه پردازی اسلامی ایرانی روابط بین الملل" یکشنبه۲۷ آذرماه در دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبایی برگزار می شود. به گزارش گروه تاریخ و اندیشه فرهنگ آشتی آنلاین، محورها ی این همایش بایسته های نظریه پردازی روابط بین الملل، داشته های نظریه پردازی روابط بین الملل در ایران، قابلیت های نظریه پردازی اسلامی ایرانی روابط بین الملل عنوان شده است. این همایش یکشنبه ۲۷ آذر از ساعت ۹ الی ۱۷دردانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبایی (ره) برگزار می‎شود. دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبایی دردهکده المپیک واقع است. ]]> تاريخ و انديشه Fri, 16 Dec 2011 11:08:58 GMT http://farhangashti.com/vdcc.iqoa2bqosla82.html http://farhangashti.com/vdce778z.jh8noi9bbj.html گروه تاریخ و اندیشه فرهنگ آشتی آنلاینمحققان فقه می گویند سه نوع امربه معروف و نهي از منکر وجود دارد. يکي از انواع امر به معروف و نهي از منکر وابسته به اين است که مکلف به اين امر، افراد در ضمن اجتماع است؛ نوع دوم امر به معروف در اسلام، در حوزه نهاد اجتماعي تعريف شده است؛ يعني در دايره هر نهاد اجتماعي، مجموعه آمر به معروف شکل بگيرد که شئونات مربوط را تنظيم و از دايره خطا و نقصان خارج کند؛ اين نوع امر به معروف در اسلام مورد تاکيد قرار گرفته است که به عنوان مثال در نهادي مثل بازار از درون همان مجموعه، نهادي براي امر به معروف و نهي از منکر ايجاد شود. با این حال برخي از احکام فقهي در طول تاريخ در اين گونه زمينه ها متاثر از فقه اهل سنت بوده است. اين نوع برداشت ها خسران بسياري را بر فقه تشيع وارد مي سازد زيرا فقه اهل سنت همواره تحت تاثير حکومت هاي جوري بود که بر جوامع اسلامي سايه افکنده بود؛ از اين رو در استنباط احکام نيز اجبارهاي بيروني مد نظر قرار گرفت که به مرور جاي خود را ميان شيعيان نيز باز کرد. دسته سوم از امر به معروف و نهي از منکر آن دسته از فعاليت هاي ارشادي است که ناظر بر کل اجتماع است . در اين جا نيز طبق فرمايشات معصومين(ع) اجتماع در خصوص وظيفه ارشاد و امر به معروف اجتماعي، نقش خاصي پيدا مي کند، يعني جامعه به تکليفي امر مي شوند که از آن جمله تلاش جمعي در جهت اقامه عدل و از بين بردن ستم در جامعه است. دو نوع تکليف اجتماعي وجود دارد؛ نخست آنکه کل جامعه را مکلف بدانيم اما موضوعاتي را شامل شود که به سياست يا اقتصاد يا فرهنگ مربوط باشد که اين امور در زير مجموعه فقه اقتصاد اجتماعي و فقه حکومتي و... مورد توجه و نظر قرار مي گيرند؛ نوع دوم تکاليف اجتماعي ناظر به تکاليف کلان جامعه است ولي در حوزه روابط اجتماعي تخصيص دارد، از اين رو اين احکام به "فقه الاجتماع خاص" شهرت مي يابند؛ در واقع اين احکام روابط اجتماعي مردم و نهادها در درون يک اجتماع را مورد بررسي قرار مي دهند؛ در واقع فقيهي که در باره احکام خرد و کلان و فرد در ضمن اجتماع به بحث مي پردازد را فقيه اجتماعي مي ناميم. در بيان روش هاي دستيابي به احکام فقه اجتماعي،باید گفت در روش اول، منطق خاص و روش هاي استدلالي مورد بحث قرار مي گيرد؛ منطق خاص مربوط به صورت استدلال است و روش استنباط فقهي منطق عام و خاص بر مسايل فقهي براي رسيدن به حکم فقه اجتماعي استوار است.  ]]> تاريخ و انديشه Sun, 11 Mar 2012 05:10:44 GMT http://farhangashti.com/vdce778z.jh8noi9bbj.html http://farhangashti.com/vdccmpqs.2bqso8laa2.html گروه تاریخ و اندیشه فرهنگ آشتی آنلاینبررسی ها نشان می دهد شبکه های ماهواره ای مروج اسلام امریکایی هستند.بر اساس این گزارش این شبکه ها می گویند امیدوارم که تمام کشورهای دنیا و مردم جهان از این کاری که در کشور ترکیه صورت گرفت استقبال کنند و آن را دوست داشته باشند !  این رسانه ها همچنین تاکید می کنند که در کشور ترکیه همه مردم با هر دین و مذهب آمدند و در جشن کریسمس به پایکوبی پرداختند. این رسانه ها اظهار امیدواری می کنند که تمام کشورهای دنیا و مردم جهان از این کاری که در کشور ترکیه صورت گرفت استقبال کنند و آن را دوست داشته باشند. آنها این خط فکری را القا می کنند که : دیدید که مسلمان و مسیحی و کلیمی تمام این اقوام جمع شدند و برای خودشان جشنی با شکوه گرفتند که همه در آن شرکت داشتند و به رقص و پایکوبی پرداخته بودند.این شبکه ها با تاکید بر کنار گذاشتن دین در زندگی گفته اند که چقدر زیباست که دین کنار گذاشته شود و همه از هر آئینی دور هم جمع شده و جشن و پایکوبی به راه بیندازند.شایان ذکر است که بیشتر گردانندگان این شبکه ها بهایی هستند که دلشان به حال مسلمانان نسوخته است در ضمن شبکه های ماهواره ای همواره به دنبال ضربه وارد کردن بر عقائد و دین مردم هستند و از هر طریقی که می توانند برای رسیدن به هدفشان کوتاهی نمی کنند. یکی از این راه ها و ترفندها این است که با استفاده از الفاظ زیبا فساد را ترویج کنند که کارایی دین را بگیرند تا مردم نسبت به مسائل دینی بی اهمیت باشند و این همان اسلام آمریکایی است. ]]> تاريخ و انديشه Tue, 10 Jan 2012 06:34:51 GMT http://farhangashti.com/vdccmpqs.2bqso8laa2.html http://farhangashti.com/vdccisqs.2bqe18laa2.html گروه تاریخ و اندیشه فرهنگ آشتی آنلایننشست تخصصی آینده پژوهی و مهدویت ( ظرفیت ها و دستاوردها) در مرکز همایش های دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم برگزار شد.  دکتر سعید قربانی با بیان این مطلب که ریشه آینده نگری در گذشته های دور با پیش گویی ها و غیبت گویی ها همراه بود، اظهارداشت: این نوع نظام فکری تا رنسانس ادامه داشت و بعد از آن مقوله آینده نگری وارد فاز علمی شد؛ با تلاش رنسانس آفرینان برای از بین بردن دین در حوزه های مختلف اجتماعی و علمی و پس از آن بروز جنگ جهانی دولت و تلاش کشورهای برای حضور در عرصه بازیگری جهانی، این تحول در مبانی آینده نگری رشد و شتاب بیشتری به خود گرفت. وی با اشاره به اهمیت نهادینه کردن مباحث مهدویت در پروژه های علمی و دانشگاهی در این حوزه، خاطرنشان کرد: امروز هالیوود تلاش می کند تا از ذهنیت تصویر گرای بشر امروز برای القای آینده مورد نظر خود بیشترین بهره را ببرد و فرهنگ ضعیف خود را با بهترین شیوه های رسانه ای به مردم دنیا القا کند؛ امروز ماهیت ادراکات بشر تغییر کرده است و باید با رویکرد فعالانه در این حوزه با حفظ رسانه های دینی سنتی از جمله منبر تلاش فراگیری در حوزه رسانه ها انجام دهیم؛ حضور فعال در شبکه های اجتماعی که امروزه بسیاری از مردم دنیا را درگیر خود کرده است و ایجاد شبکه های اجتماعی دینی و مهدوی می تواند کمک شایانی به بسط این فرهنگ کند؛ باید با زبان روز و زبان راهبرد با دنیا سخن گفت زیرا اگر تحول زبانی در بیان مفاهیم صورت نگیرد اثر بخشی این فرهنگ به تاخیر می افتد و در برخی محافل از جمله محافل علمی صرف و اجتماعی کاهش می یابد. وی گفت: این تفکر ناب اسلامی، به خودی خود توان ایجاد فضاهای جدید و بستر مناسب برای ترسیم اهداف و راه های به ثمر نشاندن این تلاش ها را دارد؛ دسته بندی آیات و روایات پیرامون این موضوع به ما کمک شایانی می کند تا راه خود را برای نیل به جامعه مهدوی پیدا کنیم؛ مطالعه آیات و روایات مربوط به نشانه ها و وظایف منتظران و دولت موعود در این رابطه می تواند راهبردهای کلانی به ما بدهد که بر اساس آن دولت خود و روابط شخصی و اجتماعی مان را تنظیم کنیم. این استاد دانشگاه در ادامه با بیان این که در آینده نگری دینی، نگاه والایی به بشریت و جامعه شده است، اظهارداشت: خداوند در آیات متعددی از قرآن کریم به بحث های مربوط به آینده نگری انبیای الهی و حرکت بشر در سیر تحول تاریخی اشاره دارد که از آن جمله به می توان به آیه ۸۴ سوره شعرا اشاره کرد که دقیقا پیام حضرت ابراهیم(ع) در این آیه در کلام امام راحل در بنیانگذاری اجتماعی و ایجاد تحول در کشورهای منطقه پدیدار شد؛ در بحث مهدویت نیز از خلق آینده سخن به میان آمده است به همین لحاظ به به دلیل برخورداری از مزایایی که پیشتر به آن اشاره شد، از نگاه صرف علمی آینده نگری غربی بسیار جلوتر است. گفتنی است در این نشست علمی، دکتر غلامرضا گودرزی عضو هیئات علمی دانشگاه امام صادق (ع) نیز با ذکر مباحثی پیرامون مباحث آینده نگری آکادمیک و مهدویت و نقاط تمایز آنها پرداخت. ]]> تاريخ و انديشه Tue, 13 Mar 2012 14:52:43 GMT http://farhangashti.com/vdccisqs.2bqe18laa2.html http://farhangashti.com/vdcjmaev.uqehazsffu.html حجت‌الاسلام صدیقی در نخستین شب عزاداری شهادت حضرت زهرا(س) در حسینیه امام خمینی(ره) با اشاره به وقایع پس از رحلت حضرت رسول(ص) گفت: حضرت زهرا(س) از هیچ فرصتی برای حمایت از ولایت فروگذار نکرد. به گزارش فرهنگ اشتي انلاين به نقل از فارس، شب گذشته دومین شب مراسم عزاداری شهادت فاطمه زهرا(س) با سخنرانی حجت‌الاسلام کاظم صدیقی در محضر مقام معظم رهبری در حسینیه امام خمینی(ره) برگزار شد. بنابر این گزارش، در این مراسم، صدیقی با اشاره به دوران ۱۳ ساله حضور حضرت رسول(ص) در مکه مکرمه و تمام آنها با مقایسه آن دوران با انقلاب اسلامی در مورد استقامت مردم در انقلاب اسلامی و جنگ تحمیلی آن را نوری خواند که کافران تلاش می‌کنند تا آن را خاموش کنند. وی با اشاره به یاران حضرت رسول اعظم(ص) در مکه، به فداکاری‌های امام علی(ع) در بقای اسلام وحادثه «لیلة المبیت» اشاره کرد و به آنچه که قانون در کشور اسلامی خوانده می‌شود پرداخت و گفت: حضرت زهرا(س) نمی‌فرمایند اطلاعت از قانون انسجام می‌آورد فرمودند طاعت ما اینگونه است و ولایت خود قانون است. صدیقی افزود: آنچه در اسلام است حاکمیت حیات و اراده و شعور و قدرت زائده از قدرت الهی است و مصوبات مجلس به خودی خود، ارزشی ندارد و آنها مرده‌هایی است که در دست زنده‌ها اسیر است و قانون بی روح اسیر قدرتمندها می شود و قرائت مختلف می‌کنند و این ولایت است که زنده کننده این قوانین است. وی همچنین با بیان اینکه خداوند خود قرآن را مقروء و تفسیر کرده است با اشاره به هجرت پیامبر اعظم(ص) به مدینه منوره در پی دو پیمان عقبه، با قرائت آیة «وَمَا مُحَمَّدٌ إِلاَّ رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِن قَبْلِهِ الرُّسُلُ أَفَإِن مَّاتَ أَوْ قُتِلَ انقَلَبْتُمْ عَلَى أَعْقَابِکُمْ وَمَن یَنقَلِبْ عَلَىَ عَقِبَیْهِ فَلَن یَضُرَّ اللّهَ شَیْئًا وَسَیَجْزِی اللّهُ الشَّاکِرِینَ»، گفت: مردم مدینه شخص محور بودند و پس از چند روز پس از رحلت پیامبر اعظم(ص) عهدشکنی کردند. صدیقی با اشاره به مصائب حضرت زهرا(س) و شکسته شدن مقدسات افزود: مقدسات سنگر و حفاظ است و دشمن وقتی آن مصائب را ایجاد کرد خواست تا ببیند چه می‌شود. وی این سوال را مطرح کرد که «چه می‌شود آنانی که خدا ستایششان می‌کنند چنین عهدشکنی می‌کنند»، افزود: آیه «وَالَّذِینَ تَبَوَّؤُوا الدَّارَ وَالْإِیمَانَ مِن قَبْلِهِمْ یُحِبُّونَ مَنْ هَاجَرَ إِلَیْهِمْ وَلَا یَجِدُونَ فِی صُدُورِهِمْ حَاجَةً مِّمَّا أُوتُوا وَیُؤْثِرُونَ عَلَى أَنفُسِهِمْ وَلَوْ کَانَ بِهِمْ خَصَاصَةٌ وَمَن یُوقَ شُحَّ نَفْسِهِ فَأُوْلَئِکَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ» درباره اهالی مدینه بود. صدیقی ادامه داد: مردم مدینه نفاق نداشتند، دعوت پیغمبر(ص) را با رغبت پذیرفته بودند، اموالشان را بین مهاجرین تقسیم کردند و آن جنگ‌ها را انجام دادند چرا به مسیر قهقرایی رفتند. وی با اشاره به سخنانی از حضرت زهرا(س) اظهار داشت: با علی(ع) و پیغمبر(ص) دست دادند و خط رهبری را قبول کردند اما ای کاش درجازدن بود و سنگرها را حفظ می‌کردند اما عقبگرد کردند. صدیقی افزود: وای بر بی‌دینی و ارتجاع و وابستگی به شرق و غرب باج دادن. وی با اشاره به واقعه حمله به خانه وحی تاکید کرد: حضرت زهرا(س) از هیچ فرصتی برای حمایت از ولایت فروگذار نکرد و یک نفره به میدان آمد و هنگامی که با علی(ع) به خانه برمی‌گشت، می‌گفت: یا ابالحسن روحی لرحک الفداء ]]> تاريخ و انديشه Tue, 24 Apr 2012 07:30:07 GMT http://farhangashti.com/vdcjmaev.uqehazsffu.html http://farhangashti.com/vdcc.xqpa2bqspla82.html گروه تاريخ و انديشه فرهنگ آشتي آنلاينآيت الله اكبر هاشمي رفسنجاني در مطلبي تاريخچه، اهداف و برنامه هاي مجمع تشخيص مصلحت را به قلم خويش به رشته نگارش در آورده است. متن نوشته وي به شرح ذيل است:تاسيس مجمع تشخيص مصحلت نظام در اصل يك ابتكار عمل از سوي امام راحل (ره) بود كه در نوع خوددر تاريخ اسلام بي نظير مي‌باشد. در واقع، ابداعها و نوآوريهاي حضرت امام (ره) از چنان اهميتي برخوردارند كه منشا آثار و تحولات گسترده‌اي در كشور گرديده‌اند. اگر چه اين نهاد در سال ۱۳۶۶ به فرمان حضرت امام (ره) آغاز به كار كرد و در سال ۱۳۶۸ مجددا با تاكيد ايشان به اعضاي شوراي بازنگري، در قانون اساس گنجانده شد. اما از ابتداي پيروزي انقلاب به صورت غير رسمي، من وروساي قواي مجريه و قضاييه و مرحوم حاج احمد آقا جلساتي را پيرامون برخي مسائل مهم كشور برگزار مي‌كرديم و با اختيارات حضرت امام (ره) مسائل را با قيد ضرورت حل مي‌كرديم. اما با توجه به اهميت مصحلت و حوزه‌هاي پيش روي آن و همچنين ضرورت نگاه عميق و علمي به مسائل نوظهور، دغدغه‌هايي را پديد مي‌آورد كه نبايد به سادگي از كنار آنها عبور كرد. خوشبختانه اين امر مهم در زمان حيات حضرت امام خميني (ره) جامعه عمل پوشيد و تاسيس مجمع تشخيص مصلحت نظام‌، معلول نگاه ژرف انديشانه و تدبير حكيمانه ايشان بود كه با گذشت زمان، هر روز اهميت اين تصميم امام (ره) جلوه بيشتر و نمايان‌تري مي‌يابد. به عبارتي‌، موضوع «مصلحت» كه تا پيش از اين به نوعي متروك واقع شده بود و در بهترين وجه آن ناظر بر مسائل محدود فقهي بود آن قدر داراي اهميت شد كه به تعبير حضرت امام ره) حفظ آن كه ربط وثيقي با حفظ حكومت پيدا مي‌كرد جزء بالاترين واجبات محسوب گرديدكه گاهي غفلت از آن موجب شكست اسلام مي‌شود. متعاقب اين نگاه ارزشمند و تاريخي امام (ره) امروز بايد براي ماندگاري اين ميراث عظيم، اجتهاد پويا با چشم انداز وسيعتري قلمروهاي جديد را كاوش نمايد و پاسخگوي نياز فزاينده اجتماع باشد. اگر چه در نظام جمهوري اسلامي ايران و در متن قانون اساسي، نهادها و سازمانهاي گوناگوني با رعايت اصل تفكيك قوا از همان ابتداي شكل گيري نظام طراحي شده بود، اما مشكلي كه خيلي زود نمايان شد، عدم كار جدي فقاهتي در بعد حكومتي بود كه به رغم تاكيد اسلام به اجتهاد پويا و توجه به عنصر زمان ومكان، متاسفانه مسأله قانونگذاري در كشور دچار مشكل شد . اين مشكلات هنگامي بروز يافت كه اكثريت مجلس خود روحاني و برخي نيز مجتهد بودند. موضوع ديگري كه در اين ميان مدخليت داشت و به نوعي ظاهرا فارغ از مسائل شرعي بود، ناظر بر قانون اساسي و اصول ثابت آن بود كه تخلف يا انحراف از آن موجب شكستن حرمت و امريت آن مي‌گرديد مسئله اي كه بايد در رابطه با قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران مورد توجه قرار گيرد و من تاكنون كمتر با آن برخورد داشته‌ام محتواي شرعي و فقهي بسياري از اصول است كه اگر چه ظاهرا موضوع صورت قانوني و نه شرعي دارد اما هنگامي كه در بطن موضوع غور شود، به خوبي اثر والزام مسائل فقهي و شرعي در آنها ديده مي‌شود به عبارتي اگر چه ممكن است گاهي اوقات مصوبه‌اي كه مورد اختلاف شوراي نگهبان و مجلس شوراي اسلامي واقع شده است، مشكل مغايرت يا تعارض با قانون اساسي بر آن حاكم باشد، اما در غالب موارد آن محدوديت قانوني از مسائل شرعي و فقهي پديد آمده است. لذا در اين بحث مايل هستم از اين زوايه به موضوع ورود داشته باشم و نقش بي بديل عقل و حجيت آن را در رفع منازعات ومسائل مربوط به تصميم گيري در بعد حكومتي مورد توجه قرار دهم. از همان ماه‌هاي نخستين تاسيس جمهوري اسلامي ايران، بحث دخالت دادن مصالح در تصميمات مطرح بود و اساسا بسياري از مسائل با نگاه بر مصلحت مورد توجه واقع مي‌گرديد . جانبداري از مصالح جامعه در مقابل مفاسد، هنگام تعارض و ترجيح مصلحت اقوي بر مصلحت اضعف، هنگام تعارض و ضرورت دفع افسد به فاسد هنگام ضرورت، موضوعي نبود كه حكومت بتواند به آساني از آن بگذرد با اين وصف اين مسئله همواره با فراز و فرودهاي متعدد همراه بود. با وجود معارف جامع اسلامي اعم از قران، سيره وسنت پيامبر (ص) و ائمه اطهار (ع) و حجيت عقل و صراحت منابع متعدد فقهي، اساس نبايد مشكل و بن بستي در اجتهاد پويا كه لازمه خاتميت دين اسلام است، پديد مي‌آمد اما نوپا بودن حكومت اسلامي و الزامات شرعي و قانوني و همچنين عزلت نشيني فقه سياسي، عواملي اند كه تجربه زيادي را در اين مسير در دسترس قرار ندهند. در فقه سنتي و كنوني از گذشته تا به حال مباني و ادله و بخشي از احكام فقه حكومتي وجود داشته است اما به خاطر منزوي بودن شيعه و مكتب اهل بيت و مخالفت قدرتها و حداقل بي‌تفاوتي آنها نسبت به فقه مكتب اهل بيت، قلمرو و فضاي عمل نداشته و عملا فقها و حوزه‌هاي علوم ديني نيازي به بحث و تحقيق در اين بخش نمي‌ديده‌اند و در مقابل در بخش‌هاي عبادي مثل طهارت، نماز، روزه، حج، خمس، زكات و تا حدودي قضا، وقف و .. به خاطر نياز جامعه پيرو مكتب اهل بيت و مراجعه و تقاضاها، حوزه‌ها در اين بخش‌ها به وظايف خود عمل كرده و با تكيه بر منابع غني كتاب، سنت و اجماع و استفاده از عقل غناي بسياري به آن داده‌اند و حقيقتا افتخار بزرگي از اين رهگذر نصيب مكتب اهل بيت شده و امروز هم در حد اعلا مورد استفاده است و در اين ميدان گاهي از حد استنباط احكام يا تشخيص موضوعات شرعيه بالاتر رفته‌اند و به جاي عرف نشسته اند و موضوعاتي كه تشخيص آن به عهده عرف است را براي تسهيل كار مقلدان در فتاوا آورده‌اند. از بخش عبارات كه بگذريم در بخش‌هاي ديگري از فقه هم كه مورد نياز مردم بوده و تقاضاي زيادي داشته از قبيل نكاه، رضاع، طلاق و قضاوت هم انصافا كم كاري نشده و قله‌هاي مرتفع پژوهش در آنها فتح شده است. گرچه در اين بخش‌ها موارد زيادي از فروع فقه حكومتي وجود دارد، ولي غلبه با احكام احوال شخصيه با قطع نظر از خواست يا حق حكومت است. در منابع ارزشمند اسلامي به ويژه در قران كريم و مذهب تشيع، عقل و حجيت آن، در بالاترين مرتبه براي فهم مسائل قرار گرفته است. در قران كريم صدها بار بر اهميت و ضرورت تعقل وتفكر و تفقه و حجيت حكم عقل در اعتقادات واعمال تصريح و تاكيد شده و سعادت بشر را معلول تعقل و بدبختي‌ها را معلول تعصب و جهل و عدم تعقل ديده است. تا جايي كه پيغمبر اكرم (ص) و ائمه معصومين (ع) عقل را مرادف با وحي ديده‌اند. از همين رو پيامبران را عقل ظاهر و عقل را پيغمبر باطن معرفي كرده‌اند. رسول اكرم در حديثي فرموده‌اند: «‌استرشدو العقل ترشدو و لا تعصو فتعصوه فتندمو» از عقل رهبري و راهنمايي بخواهيد تا هدايت شويد و از دستور عقل سرپيچي ننماييد كه سرانجام نادم و پشيمان خواهيد شد. اميرالمومنين (ع) نيز يكي از بخشهاي مهم رسالت انبيا را به فعليت درآوردن سرمايه عقل بشر معرفي كرده ‌اند . آنجا كه در خطبه اول نهج البلاغه مي‌فرمايند. «ويثيروالهم دفائن العقول» تعبير استخراج گنجهاي پنهان عقول بشريت چيزي نيست كه به سادگي بشود در اجتهاد و استنباط احكام شرعي از آن غفلت كرد. واضح تر از همه تعبير روشن امام هفتم در وصيت پرمحتواي ايشان به شاگرد عالم و زيردستشان جناب هشام بن حكم است كه به او ضمن ده‌ها بار تاكيد بر تعقل و تفكر، فرموده‌اند: «يا هشام ان الله علي الناس حجتين، حجت ظاهره و حجت باطنه. فاما الظاهره فالرسل و الانبيا و الائمه و اما الباطنه فالعقول» اين تعبيرها و تعريف‌ها براي موقعيت و رسالت عقل‌، تكليف بزرگي بر دوش حوزه‌هاي علوم ديني در جهت بهره‌گيري از تفكر وتعقل در اجتهاد مي‌گذارد گنج‌هاي پنهان شده حجت خدا، رسول باطن و .... توجه به انبوه مسائل جديد الاحداث و پيچيدگي‌هاي روز افزون مسائل مديريت جوامع بشري، انسان را متوجه عمق معارف اسلامي و به خصوص قران كريم مي‌كند كه نشان قابل قبولي از جهاني بودن و ابدن بودن دين اسلام است به بركت اين منابع و بااهتمام به نقش عقل در اجتهاد، امروز نبايد مشكلي در استفاده از اين سرمايه عظيم و هديه و عطيه بي‌نظير الهي يعني عقل داشته باشيم. تحول اساسي در اجتهاد و رسيدن به فقه حكومتي، سياسي و مديريتي بدون تخصص ممكن نيست. همانگونه كه فقهادر موارد بسياري نظرشان رامتكي به تشخيص عرف در موضوعات و متعلقات احكام شرعي مي‌نمايند. در مسائل پيچيده سياسي، اجتماعي، علمي‌، حقوقي، مديريتي و بين المللي‌، كارشناسي بدون داشتن تخصص‌هاي لازم مقدور نيست و حوزه‌هاي علوم ديني نمي‌توانند منتظر دريافت كارشناسي مطمئن از بيرون سازمان خود باشند. اگر ضرورت اين پيش نياز پذيرفته شود. به ناچار بايد در حوزه‌ها هم اين رشته‌ها كرسي و استاد و شاگرد داشته باشند و فقهاي ما در يك يا چند رشته از اين‌ها متخصص باشند. در اين فرض بسياري از فتواها بايد از چند رشته تخصصي بهره بگيرند. همانگونه كه در قانونگذاري‌هاي پيشرفته دنيا معمول است و سرانجام به شوراي فتوا در امور سياسي، اقتصادي، اجتماعي و مديريتي مي‌رسيم كه اساس آن بر پاي عقل و چارچوب آن اجتهاد بر اساس مباني اصلي يعني قران و سنت است‌. در چنين فرضي بايد نگاه تخصصي در تمام شئون حاكم باشد. پيش از اين در برخي نوشته‌هايم اشاره كرده‌ام كه متأسفانه جاي يك كتاب جامع و مستقل در كتب فقهي ما براي فقه حكومتي و نقش مصلحت در تشخيص موضوعات شرعي و احكام شرعي خالي است. شايد در گذشته به دليل فقدان حكومت اسلامي و يا عدم التزام دولت‌هاي مسلمان به اجراي نظرات فقها، عذر موجهي براي نپرداختن به چنين اموري وجود داشته است، اما در شرايط حاضر اين عذرها پذيرفته نيست. چرا كه حكومت اسلامي بر همه مقررات مورد تأكيد قرار گرفته و با تأسيس مجمع تشخيص مصلحت نظام و ادله محكم حضرت امام خميني (ره) راه و روش براي حل مسائل جديدالاحداث و مورد ضرورت مشخص شده است. در واقع توجه به فقه سياسي كه من در سخنان و نوشته‌هاي خود به صورت مفصل به آن پرداخته‌ام، از چنين تفكري سرچشمه مي‌گيرد. ولي براي وارد شدن به اين بحث بايد قاعده‌سازي كرد. يعني همان كاري كه علماي سلف در ساير ابواب مورد نياز فقه انجام داده‌اند. باتوجه به مطالب فوق، در حال حاضر در مجمع تشخيص مصلحت نظام با حفظ موازين مذكور و با در نظر گرفتن مصلحت جامعه كه خود بر دو ركن عقل و ضرورت استوار است، مباحث مطرح و نهايتا با نظر اكثريت اعضاي مجمع به تصويب مي‌رسد. اما همچنان معتقدم بايد شعاع و كانون اين كار در حوزه‌هاي ديني بسط و عمق بيشتري پيدا كند. چنانكه در برخي حوزه‌هاي ديني كشور نظير قم و مشهد، در حال حاضر كارهاي ارزشمندي در رابطه با «فقه مقارن» در حال اجرا است. براساس اصول ۱۱۲ و ۱۱۰ قانون اساسي، دو وظيفه مهم مجمع عبارتند از: رفع اختلاف ميان شوراي نگهبان و مجلس شوراي اسلامي و حل معضلات نظام كه مصحلت و ضرورت كشور، مهمترين عوامل در تصميم‌گيري نهايي به شمار مي‌روند كه شرح و تفصيل آن در بخش‌هاي ديگر اين مجموعه خواهد آمد. صرف نظر از موارد فوق، مشورت دادن به مقام معظم رهبري در تعيين سياست‌هاي كلي نظام و نظارت بر حسن اجراي آن، دو وظيفه خطير ديگري است كه به ترتيب طبق بند ۱ و ۲ اصل ۱۱۰ قانون اساسي به مجمع واگذار شده است. در رابطه با سياست‌هاي كلي نظام و نظارت بر اجراي آنها به ويژه سند چشم‌انداز ۲۰ ساله، راهبرد مشخصي در كشور فراهم شده كه يكي از آنها تنظيم الزامات سند چشم‌انداز است. تدوين برنامه‌هاي درازمدت براي اصلاح روش‌هاي اداره جامعه كه امروز از آن به «سند چشم‌انداز ۲۰ ساله» ياد مي‌شود، از نخستين روزهاي پس از پيروزي انقلاب و حتي قبل از آن، حداقل در شكل سياسي اداره جامعه، در انديشه مبارزان مطرح بود و در جلساتي كه سال‌ها قبل از پيروزي انقلاب در جمعي با عنوان «شوراي اصلاح حوزه» و بعدها با عنوان «شوراي انقلاب» داشتيم، به برنامه‌هاي درازمدت مي‌انديشيديم. متعاقبا تجربه چندين ساله پس از پيروزي انقلاب نشان داد كه حركت‌هاي موقتي و جزيره‌اي براي پيشبرد كارها موفق نخواهد شد. به همين دليل در دولت من يك برنامه ۲۵ ساله را تحت عنوان «تمدن بزرگ ايران اسلامي» يا «ايران ۱۴۰۰» طراحي شد و اطلاعات بسيار سودمندي جمع‌بندي شد كه در نوع خود بسيار مهم و افتخارآميز بود. ولي بعد از روي كار آمدن دولت جديد، اين طرح ادامه نيافت. اما با خواست رهبر گرانقدر انقلاب، به جاي برنامه «ايران ۱۴۰۰» كه در آن زمان لقب «حيات طيبه» از رهبري دريافت كرده بود، سند چشم‌انداز ۲۰ ساله انتخاب شد و پس از تهيه آن با كمك كارشناسان عالم و مجرب در مجمع،‌ به تأييد رهبر انقلاب رسيد. پس از ابلاغ سند چشم‌انداز و بخش‌هاي متعددي از سياست‌هاي كلي نظام كه حاصل سال‌ها كار و اجماع كارشناسان عالي در كشور بوده است، نبايد بهانه‌اي جهت امتناع از اجرا و لحاظ كردن اين سياست‌ها در بخش‌هاي پايين دستي وجود داشته باشد. در حال حاضر سياست‌هاي كلي نظام به عنوان محور كار قوانين برنامه و بودجه، تصويب‌نامه‌ها و سپس احكام نظارتي، به خصوص نظارت رهبري كه به مجمع تشخيص مصلحت نظام واگذار شد،‌ اركان مهندسي جديد براي اجراي سند چشم‌انداز توسعه محسوب مي‌گردند كه با تنظيم روابط بين آنها و تعيين سهم هر يك، اين مهندسي كامل مي‌شود. اگرچه نظارت بر حسن اجراي سياست‌هاي كلي نظام و سند چشم‌انداز از سوي مقام معظم رهبري به مجمع تفويض گرديده ولي ضمانت اصلي اجراي سند چشم انداز و سياست‌هاي كلي نظام، وجدان عمومي است، يعني همه بايد در جهت اجراي آن برنامه‌ريزي و حركت كنيم. مجمع تشخيص مصحلت نظام صرف‌نظر از كاركردهاي فوق، وظايف ديگري به شرح ذيل دارد كه طبق اصول قانون اساسي، جزء وظايف اتفاقي اين نهاد محسوب مي‌گردد. اين موارد عبارتند از: ۱-در صورت فوت يا كناره‌گيري يا عزل رهبر.... شورايي مركب از رئيس جمهور، رئيس قوه قضاييه و يكي از فقهاي شوراي نگهبان به انتخاب مجمع تشخيص مصلحت نظام همه وظايف رهبري را به طور موقت بر عهده مي‌گيرد (اصل يك صد و هفتاد و هفتم) ۲-اين شورا در خصوص وظايف بندهاي ۱، ۳، ۵، ۱۰ و قسمتهاي (د)، (ه)، و (و) بند ۷ اصل يك صد و دهم پس از تصويب سه چهارم اعضاي مجمع تشخيص مصلحت نظام اقدام مي‌كند (اصل يك صد و يازدهم)‌ ۳-در خاتمه جا دارد كه از همه دست‌اندركاران تهيه اين مجموعه ارزشمند و تاريخي بويژه آيت‌الله امامي كاشاني عضو مجمع تشخيص مصلحت نظام كه نظرات موثري در بخش پيشگفتار كتاب حاضر بيان نموده‌اند و نيز جناب آقاي غلامرضا جوادي تشكر نمايم. ]]> تاريخ و انديشه Wed, 12 Oct 2011 09:37:04 GMT http://farhangashti.com/vdcc.xqpa2bqspla82.html